انواع واحد مساحت زمین ، اراضی و املاک

۲۱ آذر ۱۴۰۱
0 دیدگاه
خرید زمین در شمال

انواع واحد مساحت زمین ، اراضی و املاک

دراین مقاله اصطلاحات و واحدهای متداول درخصوص انواع واحد مساحت زمین و املاک را برای شما شرح می‌دهیم.

از شما هم میهن عزیز و گرامی این مطلب، استدعا دارم چنانچه واژگانی در شهر و محل زندگی تان در خصوص تعیین مساحت اراضی متداول است، در بخش نظرات مرقوم بفرمایید یا برای تکمیل تر شدن این مطلب ایمیل بفرمایید :

انواع واحد مساحت زمین ، اراضی و املاک

خرید زمین در شمال
املاک رستمی 09113950677

طَسوج ؛ یک بیست و چهارم مثقال (به نقل از فرهنگ خوارزمی) یک چهارم دانگ (به نقل از فرهنگ معین )، این عبارت بیشتر بین اهالی کن تهران متداول است.
جریب ؛ برابر با 4 قفیز است به عبارت دیگر معادل هزار ذرع می‌باشد.
مزروع ؛ برابر با یک جریب گفته می‌باشد.
هکتار ؛ برابر با 10000متر مربع
دانگ ؛ یک ششم از چیزی. شش دانگ در شش جهت یعنی شمال، جنوب، غرب، شرق، بالا و پایین که می‌شود شش جهت.

منظور از بالا، آسمان بالای زمین و پایین، زمین زیر آن می‌باشد.

چنانچه چند نفر در قسمتی از ملک شش دانگ سهم های مختلفی داشته باشند و نتوان سهم آنها را با دانگ تعیین کرد باید یک دانگ را به چند سهم تقسیم و قدرالسهم هر یک را به نسبت مالکیت تعیین کرد.

انواع واحد مساحت زمین ، اراضی و املاک

خرید زمین در شمال

حبه ؛ برابربا ثلث طسوج است.
شُن ؛ مساوی است با 985 گز یا 5985 متر (فرهنگ فارسی معین) از مقادیر و مقیاس های طول در عهد قدیم ایران است.
شَعیر ؛ برابر با یک شانزدهم مقیاسی است برای آب در زرند ،شعیر، یک نودوششم زمین وملک یک ده گفته می‌شود.
هشت خردل ؛ برابر با یک شانزدهم دانگ است. این واژه در استان های کردستان و آذربایجان کاربرد دارد.
شست یازی : برای مقیاس طولی در قدیم (یازیدن به معنای دراز کردن و کشیدن می‌باشد) استفاده می‌شد.

شست یازی، مرکب است از شست و یاز و آن به معنی طول دو بازوی باز از سرانگشتان یک دست تا سر انگشتان دیگر.

خرید زمین شهرکی در شمال

دهار : برابر با 48 سانتیمتر می‌باشد.
گَز ؛ واحد طول است که درقدیم معادل 24 انگشت بود و اشل 10 باب بوده و هر باب عبارت است از 6 گز و هر گز عبارت است 6 قبضه و قبضه عبارت است از 4 انگشت و در نهایت یک گز را برابربا 24 انگشت دانسته اند.
ذَرع ؛ معادل 16 گز، ذرع نیشابوری برابراست با دو برابر و نیم ذرع شاهی، در تبریز ذرع معادل یک متر و دوازده صدم یک متر است، ذرع مقصّر برابر است با یک متر و چهارصدم یک متر است (متداول در تهران و فارس )

انواع واحد مساحت زمین ، اراضی و املاک

خرید زمین در شمال
املاک رستمی 09113950677

قَفیز ؛ در گیلان برابربا 1000 مترمربع، درقم معادل 10 عشیر، در فسا معادل 6 مَن، در مراغه معادل 10 من.

واحدی برای اندازه گیری زمین تقریباً برابر با ۱۵۰۰ متر مربع.

قفیز، واحدی برای اندازه گیری زمین که در قدیم مورد استفاده قرار می‌گرفت و در برخی نواحی هر قفیز برابر با 313 متر مربع بوده است.

خرید زمین هکتاری در شمال

فِنجان ؛ برابر با دو جریب است و مقدار زمینی است که با یک ساعت آب سیراب شود.
دِکامتر ؛ برابر با یک قفیز و نیز هر۱ دکامتر برابر است با 10 متر مربع یا 1000 سانتیمتر.
دهو ؛ یک واژه عربی است که بعد از اسلام در ایران رایج شده است. برابر با 10 سانتیمتر است.

این عبارت در اسناد محضری غرب گیلان در صد سال پیش مصطلح بوده و در سال های اخیر از این واژه در اسناد ثبتی ومحضری استفاده نمی شود.

طبق نظر کشاورزان فومن، هر دهو برابر با 10 سانتیمتر است.

مطلب پیشنهادی: قانون تفکیک زمین و اراضی شهری و کشاورزی

انواع واحد مساحت زمین ، اراضی و املاک

انواع واحد مساحت زمین ، اراضی و املاک
انواع واحد مساحت زمین ، اراضی و املاک

 

اصطلاحات و عبارات متداول درخصوص تعیین مساحت اراضی و املاک را برای شما عزیزان شرح دادیم امیدوارم مورد استفاده تان قرار گرفته باشد.

انواع واحد مساحت زمین، اراضی و املاک

راهنمای جامع برای خریداران و فعالان حوزه املاک

مقدمه

انواع واحد مساحت زمین ، اراضی و املاک

در دنیای معاملات ملکی، دانستن مفاهیم و واحدهای اندازه‌گیری مساحت، از ابتدایی‌ترین و مهم‌ترین نکاتی است که هر فردی باید با آن آشنا باشد. چه بخواهید خانه‌ای بخرید، زمینی معامله کنید یا در یک پروژه بزرگ سرمایه‌گذاری نمایید، فهم درست از واحدهای مساحت زمین و اراضی به شما کمک می‌کند تا تصمیم دقیق‌تری بگیرید و از سوء‌تفاهم‌ها یا اشتباهات مالی جلوگیری کنید.

در این مقاله، به بررسی کامل انواع واحدهای اندازه‌گیری مساحت زمین، اراضی و املاک در ایران و جهان می‌پردازیم. همچنین کاربردهای هر واحد، تبدیل آن‌ها به یکدیگر و نکات مهم مربوط به استفاده از این واحدها در معاملات ملکی را بررسی خواهیم کرد.

انواع واحد مساحت زمین ، اراضی و املاک


فهرست مطالب

  • آشنایی با مفهوم مساحت در املاک

  • چرا درک دقیق واحدهای مساحت اهمیت دارد؟

  • واحدهای استاندارد بین‌المللی

    • متر مربع

    • هکتار

    • آر

  • واحدهای سنتی و محلی در ایران

    • جریب

    • قیرات

    • گزی

    • قصبه

  • واحدهای خاص در معاملات ملکی

    • پلاک ثبتی

    • سند تفکیکی

  • تبدیل واحدهای مساحت به یکدیگر

  • تفاوت واحدهای مسکونی، تجاری، اداری

  • نکات مهم در محاسبه مساحت زمین و بنا

  • اشتباهات رایج در فهم واحدهای مساحت

  • سخن پایانی


آشنایی با مفهوم مساحت در املاک

مساحت چیست؟

مساحت، میزان فضای دوبعدی یک سطح مشخص را نشان می‌دهد. در حوزه املاک، این فضا می‌تواند شامل زمین خام، زیربنای یک ساختمان، حیاط، تراس و یا کل فضای قابل استفاده باشد. مساحت به طور معمول بر حسب متر مربع یا سایر واحدهای سنتی یا بین‌المللی بیان می‌شود.

مساحت زمین در برابر مساحت بنا

در معاملات ملکی، دو نوع مساحت مهم است:

  • مساحت زمین: مقدار زمین خام که در سند قید شده است.

  • مساحت بنا: مجموع زیربنای ساخته‌شده در طبقات (زیرزمین، همکف، طبقات بالا).

 

  • انواع واحد مساحت زمین ، اراضی و املاک


چرا درک دقیق واحدهای مساحت اهمیت دارد؟

  1. جلوگیری از سوء‌تفاهم در خرید و فروش

  2. محاسبه دقیق قیمت هر متر مربع

  3. تخمین مالیات و عوارض قانونی

  4. محاسبه مجوز ساخت و تراکم ساختمانی

  5. بررسی تطابق سند با واقعیت زمین

 

انواع واحد مساحت زمین ، اراضی و املاک


واحدهای استاندارد بین‌المللی

✅ متر مربع (m²) – پایه اصلی اندازه‌گیری

  • رایج‌ترین و دقیق‌ترین واحد در معاملات رسمی

  • در همه اسناد رسمی، نقشه‌های مهندسی و شهرداری‌ها استفاده می‌شود

  • ۱ متر × ۱ متر = ۱ متر مربع

مثال کاربردی: اگر خانه‌ای ۱۲۰ متر مربع باشد، یعنی ۱۲ متر طول و ۱۰ متر عرض دارد (به طور تقریبی).

انواع واحد مساحت زمین ، اراضی و املاک


✅ آر (Are)

  • ۱ آر = ۱۰۰ متر مربع

  • در زمین‌های کشاورزی و باغی کاربرد دارد

  • در برخی سندهای قدیمی ممکن است دیده شود


✅ هکتار (Hectare)

  • ۱ هکتار = ۱۰,۰۰۰ متر مربع = ۱۰۰ آر

  • مخصوص زمین‌های بزرگ، زراعی یا پروژه‌های شهرک‌سازی

  • رایج در جهاد کشاورزی، منابع طبیعی و سرمایه‌گذاری‌های کلان

انواع واحد مساحت زمین ، اراضی و املاک


واحدهای سنتی و محلی در ایران

در برخی استان‌ها، واحدهای بومی برای سنجش مساحت زمین وجود دارد که هنوز در معاملات رایج است.

✅ جریب

  • متغیر بین ۱۰۰۰ تا ۳۰۰۰ متر مربع (بسته به منطقه)

  • در فارس: ۱ جریب ≈ ۱۶۰۰ متر مربع

  • در خراسان: ۱ جریب ≈ ۲۰۰۰ متر مربع

🔎 نکته: قبل از معامله، حتماً از مشاور املاک بخواهید معادل دقیق جریب را در منطقه مشخص کند.

انواع واحد مساحت زمین ، اراضی و املاک


✅ قیرات (قیراط)

  • ۱ قیرات ≈ ۰٫۲۴ متر مربع

  • مخصوص زمین‌های بسیار کوچک و یا تقسیم ارث و تفکیک

  • در اسناد رسمی شهری قدیمی دیده می‌شود


✅ گزی

  • ۱ گزی ≈ ۰٫۸۸ متر مربع

  • رایج در مناطق شمال کشور و برخی مناطق مرکزی

  • معمولاً برای توصیف فواصل یا قطعات کوچک کاربرد دارد


✅ قصبه

  • ۱ قصبه ≈ ۵۷۶۰ متر مربع

  • در معاملات روستایی یا کشاورزی در برخی استان‌ها دیده می‌شود

  • با زمین‌های یکپارچه و بزرگ ارتباط دارد


واحدهای خاص در معاملات ملکی

✅ پلاک ثبتی

پلاک، شناسه‌ای برای ملک در سیستم ثبت اسناد کشور است. هر پلاک ممکن است شامل چند قطعه زمین یا بنا باشد. مساحت دقیق پلاک در اسناد رسمی مشخص شده و باید با مساحت واقعی تطبیق داشته باشد.

✅ سند تفکیکی

در آپارتمان‌ها یا شهرک‌ها، هر واحد یک سند با مساحت مشخص دارد. در این سند، علاوه بر متراژ مفید، سهم مشاع از راه‌پله، پارکینگ، پشت‌بام و… هم مشخص شده است.

انواع واحد مساحت زمین ، اراضی و املاک


تبدیل واحدهای مساحت به یکدیگر

واحد معادل در متر مربع
۱ متر مربع ۱ m²
۱ آر ۱۰۰ m²
۱ هکتار ۱۰,۰۰۰ m²
۱ جریب (فارس) ۱,۶۰۰ m²
۱ قصبه ۵,۷۶۰ m²
۱ قیرات ۰٫۲۴ m²
۱ گزی ۰٫۸۸ m²

تفاوت مساحت مسکونی، تجاری و اداری

مساحت‌ها بسته به کاربری ملک، محاسبه و قیمت‌گذاری متفاوت دارند:

✅ مسکونی

  • شامل زیربنا، پارکینگ، انباری، تراس

  • معیار اصلی قیمت‌گذاری آپارتمان‌ها

✅ تجاری

  • محاسبه دقیق با در نظر گرفتن «سطح مفید»

  • گران‌تر از مسکونی به‌ازای هر متر مربع

✅ اداری

  • بعضاً همراه با مشاعات مشترک زیاد

  • نیازمند بررسی دقیق برای بهره‌وری فضا

انواع واحد مساحت زمین ، اراضی و املاک


نکات مهم در محاسبه مساحت

  1. استفاده از نقشه‌های دقیق مهندسی

  2. بررسی تطابق سند با وضع موجود زمین

  3. استفاده از ابزارهای GPS، لیزر متر و نقشه‌برداری حرفه‌ای

  4. تفکیک بین مساحت مفید و غیرمفید

  5. مراجعه به شهرداری یا ثبت اسناد برای استعلام دقیق

 

انواع واحد مساحت زمین ، اراضی و املاک


اشتباهات رایج در درک واحد مساحت

  • اشتباه در تبدیل جریب یا قیرات به متر مربع

  • عدم توجه به مشاعات و فضای غیرمفید

  • مقایسه نادرست ملک‌های با کاربری متفاوت بر اساس متر مربع

  • استناد صرف به گفته مالک یا مشاور بدون بررسی سند رسمی

 

انواع واحد مساحت زمین ، اراضی و املاک


سخن پایانی

شناخت دقیق و درست واحدهای اندازه‌گیری مساحت زمین و املاک، یکی از مهم‌ترین ابزارها برای خریداران، فروشندگان و سرمایه‌گذاران ملکی است. این آگاهی نه‌تنها از بروز اختلافات جلوگیری می‌کند، بلکه به شما در اخذ تصمیمات بهتر، اعتماد بیشتر در معاملات و بهره‌وری بالاتر از سرمایه کمک می‌نماید.

در بازار رقابتی امروز، دانستن فقط قیمت متری کافی نیست؛ باید بدانید چه متری؟ کدام مساحت؟ با چه کاربری؟ و با چه شرایطی؟
اگر قصد خرید، فروش یا سرمایه‌گذاری در زمین، ویلا یا ملک را دارید، مشاوران حرفه‌ای مجموعه ما در املاک رستمی نوشهر همراه مطمئن شما در این مسیر هستند.

انواع واحد مساحت زمین ، اراضی و املاک